„Surrealizm to ja”- Salvador Dalí cz.1
Salvador Dalí to wybitny artysta hiszpański, dla jednych kontrowersyjny, dla innych inspirujący. Cofnijmy się jednak do 11.05.1904, kiedy to w niewielkiej miejscowości Figueres na północy Hiszpanii wielki malarz przychodzi na świat. Jego ojciec to notariusz, matka zajmowała się domem. Miał adoptowaną siostrę Annę Marię i brata o tym samym imieniu, który zmarł tuż przed jego urodzeniem. Rodzice Dalego bardzo przeżyli utratę pierwszego syna i ponownie nadali to samo imię kolejnemu dziecku. Wierzyli, że Salvador Dalí jest reinkarnacją zmarłego brata. Zdarzenia te wyryły silnie się w psychice Dalego tak, że za wszelką cenę chciał on dowieść swojej odrębności. Ponadto słowa o reinkarnacji pobudziły jego wyobraźnię i sprawiły, że zafascynował się obrazem Jeana François Milleta „Anioł Pański”. Zwiedzając prywatną rezydencję Dalego w Cadaques (Hiszpania) zobaczymy reprodukcję dzieła Milleta. Obraz Milleta stał się w pewnym stopniu obsesją Salvadora Dalí i skłonił go do namalowania wielu interpretacji tego dzieła.
Co przedstawia obraz Milleta „Anioł Pański”
Obraz Milleta przedstawia dwoje spracowanych ludzi, którzy zatrzymali się na chwilę, żeby pomodlić się modlitwą Anioł Pański. Obraz jest szary, smutny, może urzec odbiorcę jedynie prostotą przekazu, pokazującą religijność ludzi pracujących na roli. Ale Dalí dostrzega w nim o wiele więcej. Pod koszem z zebranymi warzywami dopatrzył się małej trumienki dziecka; nikt wcześniej nie przyglądał się temu obrazowi tak dokładnie, jak zrobił to Dali. Obraz, na wniosek Dalego, został prześwietlony w Luwrze, co potwierdziło, że pod namalowanym koszem rzeczywiście ukrywał się zarys małej trumienki.
Początki twórczości artystycznej Salvadora Dalí
Dalí od wczesnych lat przejawiał zainteresowanie sztuką, co zostało zauważone przez jego ojca i co sprawiło, że wieku 15 lat miał już własną mini-wystawę rysunków. Dwa lata później odbyła się już bardziej oficjalna jego wystawa w Teatrze Miejskim (Teatro Municipal) w Figueres. Podczas studiów na prestiżowej madryckiej Akademii Sztuk Pięknych, których nigdy nie ukończył, poznał poetę Fryderyka Garcię Lorkę i przyszłego reżysera Luisa Buñuela. W 1929 r. wspólnie z Buñuelem i za jego pieniądze nakręcił krótkometrażowy surrealistyczny film „Pies andaluzyjski”, który wywołał wielki skandal obyczajowy. Dalí potrafił szokować wyglądem, miał długie podkręcane wąsy utrwalane masą cukrową, szokował ubiorem (nosząc kamizelkę tkaną z 22-karatowego złota) i sposobem bycia, wyprowadzając na przykład mrówkojada na spacer. Był ekscentrykiem, który swoje narodziny przedstawiał jako cudowne wykucie się z kosmicznego jaja. Jednak najbardziej szokował swoich odbiorców oryginalnością obrazów.
W wywiadzie archiwalnym do „Przekroju” mówi: „Dowodem mego geniuszu jest obraz „Persistence of Memory” (hiszp. “La persistencia de la memoria”, pol. „Trwałość pamięci”) namalowany w latach trzydziestych.Było to zaiste dzieło prorocze. W na pozór frywolnym obrazie wyraziłem myśl przewodnią zjawisk genetycznych i biologicznych, które w pełni potwierdziła dzisiejsza nauka (…)”.
Dzieło to jest jednym z serii obrazów z zegarami, znanym również pod tytułem “Miękkie zegary” lub “Cieknące zegary”.
Przedstawione na nim trzy zegary o lepkiej konsystencji, symbolizują czas, który jest zjawiskiem względnym i osobistym dla każdego z nas. Zdarzenia, które miały miejsce przed chwilą rozpływają się i jedynie pamięć może je przywrócić z powrotem do życia. Czwarty zegar na obrazie jest cały zajęty przez mrówki i może symbolizować rozkład ciała po śmierci, efekt nieodwracalności procesu przemijania. Obraz ten jest ikoną surrealizmu, światopoglądu, który przenikną do sztuki, literatury i bardzo silnie wpłyną na rozwój filmu, grafiki komputerowej, tworzenia wideoklipów, czy vlogów. „Surrealizm to ja” – tak mówił o sobie Salvador Dali i bez wątpienia można się z nim zgodzić, patrząc całą jego twórczość i kreatywne życie. Więcej o Salvador Dalí w poście Sława, pieniądze i biżuteria – Salvador Dalí cz.2